Doos van Pandora - Julia van Rijn

Pandora is volgens de Griekse mythologie de eerste vrouwelijke mens. Zij wordt door Hephaistos, god van de smeedkunst geschapen. Pandora ontvangt een doos die ze nooit mag openen, en daarmee wordt ze naar de wereld van de mensen gezonden.

Zij kan haar nieuwsgierigheid niet bedwingen. Zij opent de doos, die onheilspellende geschenken van de goden blijkt te bevatten. Oorlog, honger, ziekten en natuurrampen verspreiden zich snel over de tot dan toe zo perfecte wereld. Geschrokken sluit Pandora de doos, net voordat het laatste geschenk eruit vliegt.

Wij kennen het verhaal van die andere eerste vrouw, Eva, die eet van de verboden vrucht. Voortaan weten mensen van goed en kwaad. Verdreven uit het paradijs gaan ze een wereld vol doornen en distels, pijn en broedertwist tegemoet.

Pandora en Eva krijgen de schuld van de ellende in de wereld. Toch zijn zij mijn rolmodellen, vrouwen die niet blond en braaf onder de boom naast de gesloten doos blijven zitten, maar nieuwsgierig zijn. Wie wil levenslang onmondig blijven? Door haar verlangen naar kennis zijn wij mensen verantwoordelijk geworden voor ons voedsel en onze kleding, voor ons samenleven en voor de lieve vrede op aarde. Dat we die verantwoordelijkheid nauwelijks kunnen dragen, beseffen we als we in deze meidagen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog gedenken. Of als we de actuele beelden zien van kapot geschoten steden in Syriƫ en Irak, van honger in Somaliland.

Hoop, dat was het geschenk dat achterbleef in de doos van Pandora, waardoor deze mythe in uitzichtloosheid blijft steken. Het verhaal dat met Eva begon, vertelt van een God die andere geschenken geeft dan dood en verderf, namelijk vergeving, telkens een nieuw begin. Daardoor zijn wij mensen vaak ook in staat elkaar te helpen en onze geschillen te boven te komen. In het verhaal van de Bijbel is de hoop niet de bodem ingeslagen, maar is ze de drijvende kracht om te blijven verlangen naar heling van een gebroken wereld.

Ds. Julia van Rijn is scriba van de Protestantse Kerk Amsterdam